Zauważyłem, że jedno z archiwów opublikowało w internecie zbiory wniosków o dowód osobisty, złożone w 1935 roku. Wrzucam 5 wybranych przez siebie z większej liczby takich wniosków. Budzą się we mnie różne uczucia. Podobne trochę do wędrówki po cmentarzu, przyglądaniu się datom i nazwiskom. I zarazem uczuciu, że o tych ludziach, którzy żyli, mieszkali, mieli zarządcę budynku (musiał się podpisać), rodziny – dzisiaj nie wiemy nic i – być może jest to jedyne zdjęcie tych osób, które się zachowało. Niektóre wnioski zawierają błędy (widocznie były wypełniane przez wnioskujących) – błędy nawet w nazwiskach, imionach rodziców. W przypadku Żydów bardzo wiele danych jest przekreślonych i poprawione są innymi danymi (np. zupełnie inne imiona rodziców, co świadczy, że na co dzień posługiwali się innym imieniem, a oficjalnie innym, albo też o tym, że chcieli się polonizować i woleli w dokumentach używać bardziej polskich imion). Z wniosków wynika, że goje dużo lepiej posługiwali się językiem polskim, te wnioski zawierają mniej błędów. Widać też różnorodność warstw społecznych. Niektórzy być może szlachta czy inteligencja, inni znowu „robotnica” czy „bez roboty”. Zacząłem szperać za innymi miastami, niestety, takie skany dokumentów zamieściło niewiele archiwów. Chyba coś jest z Łodzi, Radomia, te tutaj z- Tomaszowa/Piotrkowa. Dla niektórych miast publikuje sie jedynie katalog nazwisk, a więc dużo mniej ciekawy materiał. Ale z ciekawości spojrzałem na okolice swoich dziadków i – pojawiają się moje rodzinne nazwiska. Jednak do kogo należą – być może to już wtedy byli dalecy wujkowie. Ech, gdyby dało się dziś z nimi porozmawiać. Zostały tylko te papiery.