monety hebrajskie Mieszka III Starego.
Niedawno była mowa, że Żydów do Polski sprowadził Kazimierz Wielki. Niekoniecznie tak było, biorąc pod uwagę, że obecność na dworze polskich władców fizycznie odznacza się już pod koniec XII w. i to tak wyraźnie, że tekst hebrajski trafia nawet na część monet, co znaczy, że mieli oni rzeczywiście wysoką pozycję.

„Mieszko III Stary emitował brakteaty łacińskie oraz brakteaty z legendami w języku hebrajskim, co było zjawiskiem zupełnie wyjątkowym w średniowiecznej europie. W sumie powstało blisko trzydzieści typów brakteatów hebrajskich (wybijanych przeważnie po 1181 r.). Oprócz ikonografii władcy na wspomnianych brakteatach umieszczano napisy w języku hebrajskim. Można wyodrębnić trzy ich podstawowe rodzaje.

Pierwszy obejmował imiona i tytulaturę książęcą, np. MISZKA, MISZKA DUKAS, HAMELECH/król/, JUSSZEF HAKONEN/sprawiedliwy sędzia/. W tej grupie zupełnie wyjątkowym był brakteat z wyobrażeniem lwa i napisem w legendzie otokowej: MSZKA KROL POLSKI. Druga grupa napisów obejmowała życzenia i błogosławieństwa, dla przykładu: BRACHA/błogosławieństwo/, MAZAL TOBA/na szczęście/, ABRAHAM HJE BRACHA/Abraham niech będzie błogosławieństwem/, M.HACELACH/M[ieszkowi] ocalenie/. Na trzeciej grupie brakteatów pojawiały się imiona zarządców (?) mennic np.: JUSEF BAR HA KOHEN KALISZ/Józef z rodu kapłańskiego, Kalisz/ oraz miejsca emisji n.: KNEZDEN/Gniezno/, KALISZ. […]

W krajach ówczesnej Europy, w której mieszkali Żydzi aszkenazyjscy (Europa Środkowa, Wschodnia, częściowo Zachodnia) istniał zwyczaj zatrudniania ich przez panujących na stanowiskach doradców finansowych. Stało to co prawda w sprzeczności z prawem kościelnym (które zakazywało lichwy, którą zajmowali się Żydzi), ale władcy cenili ich umiejętności finansowe oraz kredyty, z których mogli korzystać. Eksperckie talenty Żydów w dziedzinie monetarnej docenił jako pierwszy Mieszko III Stary i zlecił im zreformowanie skarbu. Zajęli stanowiska skarbników oraz zarządców mennic. Pochodzili najprawdopodobniej z Niemiec. Ich obowiązki dotyczyły zapewne prowadzenia rachunków mennicy, zawiadywania skarbem książęcym a także ustalania terminów i stopy wymiany starych monet na nowe oraz pozyskiwania cennego kruszcu. Chrześcijańscy urzędnicy nadzorowali inne obowiązki mincerzy: wymianę samych monet, płatności i sądownictwo dotyczące prawa bicia monety.

Obecność hebrajskich napisów na brakteatach dowodzi wysokiej pozycji Żydów na dworze książęcym. Wielkopolska była w tym względzie wyjątkiem. Wpływy starozakonnych w dzielnicy krakowskiej nie były tak widoczne, co wynikało z silnej pozycji małopolskiego duchowieństwa i jego wpływu na politykę. ”

źródło:

Brakteaty hebrajskie Mieszka III

Zdjecie monety pochodzi ze strony: https://marciniak.onebid.pl/pl/auction/890662/739?setlang=pl