Etyka Starożytnej Grecji a Etyka Współczesna

Etyka Starożytnej Grecji a Etyka Współczesna

Jednym z podstawowych pytań etyki jest pytanie o sens i cel ludzkiego życia. Czy istnieje cel jednaki dla wszystkich istot ludzkich, uniwersalny, najwyższe dobro do osiągnięcia którego dążymy?

Jeżeli istnieje, jak postępować, by go osiągnąć?

Na czym polega moralne życie?

Oto pytania, które stawiają sobie ludzie od czasów najdawniejszych do dzisiaj.

Pierwsi filozofowie  zajmowali się przede wszystkim przyrodą i wszechświatem. Dopiero Sokrates koncentrując swoje zainteresowania na człowieku rozwinął wcześniej istniejącą refleksję etyczną. Filozofowie starożytni uznali, że sensem, celem i wartością ważną dla wszystkich ludzi jest szczęście (eudajmonia). Dla jednych myślicieli jest ono dobrem najwyższym, do którego dąży całe ludzkie życie, dla innych pożądanym skutkiem ubocznym w drodze do innego celu.

Zatem jak je osiągnąć i na czym polegało życie moralne?

Dla Sokratesa szczęście mógł osiągnąć ten, kto posiadł największe dobra czyli cnotę. Sokrates utożsamiał cnotę z wiedzą. Żyjąc cnotliwie stajemy się szczęśliwi.

Starożytni uważali, że zasady moralne wprowadzają w życie człowieka ład odpowiadający kosmicznej harmonii. Tym samym zasady te powinny kierować organizacją życia politycznego, społecznego oraz być podstawą. wychowania młodego pokolenia. Działanie człowieka podporządkowane jest cnotom moralnym, praktykowanie których czyni go mądrym i wstrzemięźliwym, zatem dzięki cnotom człowiek zdobywa racjonalną kontrolę nad swymi popędami i pragnieniami, doskonali się moralnie i staje się szczęśliwy.

„… i chociaż to jedno i drugie jest piękne, i poznanie, i prawda, to jednak, jeśli Dobro będziesz uważał za coś innego i jeszcze piękniejszego od nich, będziesz uważał słusznie”

Moralność jest warunkiem szczęścia niezbędnym albo wystarczającym. Niezbędnym, bo nie można być szczęśliwym bez moralności (Platon, stoicy). Wystarczającym, ponieważ nie można z moralnością nie być szczęśliwym (Sokrates, Epikur).

Jednak jak myślenie o etyce starożytnych Greków ma się do czasów współczesnych jak mamy odpowiedzieć sobie dziś na pytania postawione dawno temu?

We współczesnym świecie etyka uważana jest za naukę zajmującą się badaniem moralności, oraz tworzeniem rozległych systemów myślowych.

Celem etyki współczesnej jest tak jak w etyce starożytnej wskazanie wskazówek jak żyć szczęśliwie, jak działać efektywnie, bez szkody dla innych, oraz jak być sprawiedliwym, dobry m człowiekiem.

Więc jakimi wartościami należy się kierować by to osiągnąć?

Chciało by się powiedzieć, iż teorie należy podpierać czynem

„czyn jest moralnie dobry’ wtedy, gdy jego motywem jest czysta forma rozumowa zasady moralnej’’

Ks. Józef Tischner przytacza nam przykład samarytanina który pomaga pobitemu człowiekowi kiedy nikt inny nie chce tego uczynić jak mówi Ks. Józef Tischner „samarytanin stał się dla nas symbolem właściwe stosunku do drugiego człowieka”. Trzeba również potrafić odróżnić od siebie wartości „nie wszystkie odczuwane przez nas wartości są wartościami etycznymi”. Trzeba więc dążyć do wykorzenienia wszelkich ujemnych zjawisk otaczających nas zewsząd, jak: wzajemna nieżyczliwość i brak poszanowania innego człowieka, zachłanność i bezwzględność, dwulicowość i fałsz, zobojętnienie na dobro ogólne i wartości moralne, brak dbałości o porządek i własność społeczną, co powodują czyny moralnie złe,

„czyn jest moralnie zły wtedy gdy jego motywem jest motyw skłonności  sprzeczny  z obowiązkiem” .

Na koniec Należy stwierdzić, że etyka była jest i będzie kwestią bardzo ważną w życiu człowieka Człowiek we współcześnie przeobrażającym się święcie potrzebuje odpowiedzieć na pytania postawione przez starożytnych Greków , nakreślić sobie nowe cele, wartości normy postępowania we współczesnym świecie i wtedy

„Brak przemocy prowadzi do najwyższej etyki, która jest celem całej ewolucji. Dopóki me przestaniemy krzywdzić innych żywych stworzeń, ciągle będziemy dzikusami.”

Literatura;

Ks. Józef Tischner   „wobec wartości”   Poznań 2001 r.

Andrzej Miś  „Problemy i kierunki etyki”  warszawa 1998 r.

Krokiewicz „Sokrates”, Warszawa 1958 r.

Thomas Alva Edison – wiki cytaty – https://pl.wikiquote.org/wiki/Thomas_Alva_Edison