RELIGIA JAKO PODSTAWA ETYCZNOŚCI CZŁOWIEKA
Zanim jednak przejdę do głównego tematu musimy sobie zadać pytanie czym jest Religia? a czym Etyka?
Etyka jako wymiar ludzkiej egzystencji jest pewnego rodzaju miłością do bytu i wynikającą z niej pieczołowitością.
Takich rzeczy się nie uzasadnia. Nie uzasadnia się bowiem miłości,” przyjaźni czy życzliwości oraz wynikających z nich pieczołowitości i poświęcenia. W nawiązaniu do greckiego filozofa Arystotelesa (384-322 przed Chr.) etykę należy pojmować jako
„teorię ludzkiego prowadzenia życia, obejmującą wszystkie sposoby zachowania się i postępowania oraz wszystkie formy życia” .
Współczesna etyka chrześcijańska wychodzi od różnych – w wielkich Kościołach bardziej lub mniej konkurujących z sobą – ujęć autorytetu,
które w najnowszych czasach znalazły wyraz w „debacie na temat fundamentalizmu”.
W religii chodzi człowiekowi o Boga, w etyce chodzi człowiekowi o to wszystko, co domaga się jego troski.
Jeżeli Bóg potrzebuje człowieka, to człowiek etyczny będzie troszczyć się o Boga. Jeżeli człowiek etyczny potrzebuje Boga, to – jak o każdej własnej potrzebie – powinien i o tej w miarę możności zapomnieć. Jeżeli bliźni człowieka etycznego potrzebuje istotnie Boga, to człowiek etyczny będzie pomagał bliźniemu w tej jego potrzebie.
Otóż całe to rozumowanie jest postawione na głowie. Zbieżności w różnych interpretacjach etycznych, nieomijające religii, są naturalne , ale to religia przyłącza się do etyki, a nie na odwrót, ludzkie wartości to nie żadna
„lekcja religii bez elementu doktryny teologicznej”,
lecz powszechna nieunikniona podstawa etycznego myślenia, odkrywana przez człowieka przez
tysiąclecia żyjąca również w nauce Kościoła, nie tylko tego Rzymskokatolickiego ale również każdego innego na świecie zależnie
od wiary w jaką ludzie wierzą, tyle że z dodatkiem właściwej już tylko jemu warstwy teologicznej.
Zatem czy da się wyjaśnić czym jest religia?
TL-Bergson uważał, że tak i w swojej książce pod tytułem ; „Dwa źródła moralności i religii” Bergson rozróżniał dwa źródła religii: statyczny i dynamiczny.
„Religia statyczna jest wynikiem działania psychologicznych reakcji i mechanizmów obronnych.
Kształtuje ją obawa i obrona przed dezintegracją społeczeństwa ukształtowanego m.in. przez nakazy i zakazy religijne, myśli o śmierci stwarzające
domysły dotyczące życia po niej, a także lęk przed przyszłością, który podsuwa idee bóstw opiekuńczych. Religia dynamiczna wykracza poza potrzeby
tymczasowe, przemijające. W niej człowiek wierzący w sposób mistyczny i transcendentny zmierza ku Bogu”.
Bez względu na to czy nieświadomie preferujemy religię statyczną czy też dynamiczną mamy świadomość występujących
w każdej religii wskazówek jak mamy żyć, postępować i odróżniać dobro od zła. Zdaniem Tishnera zadaniem religii i etyki jest nie tylko uświadamianie nam owych norm i wartości lecz odkrycie, że obok nas pojawił się drugi człowiek , że
„wszystkie wymienione wartości są dlatego wartościami, że są czymś dla osoby ludzkiej i ze względu na osobę”
Nauczanie religii czy etyki?
Ze swojego doświadczenie wiem, że uczniom nie wolno narzucać wyboru odnośnie chodzenia na Religię czy też Etykę,
sami muszą zdecydować czy chcą chodzić na któryś z tych przedmiotów czy też w ogóle zrezygnują z obu, pedagodzy jedynie powinni się ograniczyć do wyjaśnienia, iż oba te przedmioty są niezmiernie ważę w życiu społecznym Jednym słowem, między etyką i religią nie tylko nie ma opozycji, ale obie te dziedziny się uzupełniają.
Dla świata utrata etyki ogólnoludzkiej i religii wiąże się ściśle z utratą tożsamości narodowej, ponieważ to był zaczyn, z którego powstawały narody . Jeśli zostawimy sprawy własnemu biegowi, to skutki będą nieobliczalne.
Ludzie zapomną o aspekcie etycznego prowadzenia życia, obejmującą wszystkie sposoby zachowania się i postępowania oraz o wskazówkach własnych religii co spowoduje globalną anarchię a nawet znieczulicę.
Literatura
1.Konstytucja Duszpasterska o Kościele w Świecie Współczesnym
(Gaudium et Spes – łac. Radość i Nadzieja) – 7 grudnia 1965 r Rzym Papież Paweł VI
w ramach uchwał Soboru Watykańskiego H. / *’
2 . Ks. Józef Tischner „wobec wartości” Poznań 2001 r
3.Erich Fromm ” Niech się stanie człowiek” wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa-Wrocław 1996 4.
4.Katechizm Religi Katolickiej — ”Z Chrystusem idziemy przez życie” wyd .WAM Kraków 1997r
5.Katechizm Kościoła Katolickiego (KKK 1778) wyd .WAM Kraków 1997r
6.Maria Ossowska „ Normy Moralne” wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2000r
Jan
Podstawą etyczności człowieka jest przyjęty przez niego system wartości. Dla człowieka niewierzącego nie będzie więc religia podstawą jego etyczności. Chyba, że niewiarę w istnienie Boga także zaliczymy do religii. Wówczas człowiek staje się ustawodawcą wszelkich norm, także etycznych, staje się bogiem, a raczej bożkiem.
Przemysław
@radoslaw-kordowski zapraszam do lektury