O Basi, co się kulom nie kłaniała 🫡
Spójrzcie na tę niepozorną babcię ze zdjęcia – Barbara Czarnowska, ona to bowiem jest na fotografii, ma na niej 65 lat. Czterdzieści pięć lat wcześniej, jako dwudziestolatka, po razpierwszy przyjechała do Warszawy ze wsi Strugi. Czas to był niespokojny, trwało powstanie listopadowe, Basia zatem zaangażowała się w działania Towarzystwa Dobroczynności Patriotycznej Warszawianek jako pielęgniarka. To jednak było dla niej za mało. 18 kwietnia 1831 roku stawiła się w obozie wojskowym na warszawskiej Pradze z krótko obciętymi włosami i w mundurze, udając mężczyznę. Skierowano ją do 1 Pułku Jazdy Augustowskiej. Nie udało jej się jednak długo utrzymać męskiego przebrania – oczy i uszy zdradziły jej prawdziwą płeć. Mimo to żołnierze przyjęli ją jak swoją.
Dzielna Basia walczyła na Ochocie 6 i 7 września 1831, potem zaś wraz ze swoim oddziałem biła się pod Płockiem i Sierpcem. Szczególnie pod tym ostatnim powstańców ogarnęło już zmęczenie. Basia jednak nie zamierzała się poddawać i kiedy ich pułk został zaatakowany przez Rosjan, rzuciła się w sam środek nacierających wrogów! Polskie wojsko nie mogło się wycofać i zostawić jej samej, ruszyli zatem za nią do ataku z taką pasją, że zmusili rosyjską jazdę do ucieczki. Basia swój szaleńczy atak przeżyła, co więcej – odznaczono ją Krzyżem Srebrnym Orderu wojennego Virtuti Militari!
Po powstaniu order wylądował na dnie szafy, a nasza bohaterka z buntowniczej Basi stała się stateczną Barbarą, właścicielką jednej z kamienic na warszawskiej Starówce, która pochowała dwóch mężów (panów Zakrzewskiego i Żbikowskiego), odchowała własne dzieci i zajęła się dobroczynnością dla dzieci i biednych ze stołecznego Starego Miasta.
Niepodległa przypomina, że dziś właśnie wypadają urodziny tej niezwykłej damy!
_________
Portret Barbary Bronisławy Czarnowskiej wykonany ok. 1875 roku przez Jana Mieczkowskiego, archiwum Polona, zbiory Biblioteki Narodowej