OSTROWIECKIE BIOGRAFIE.

18 stycznia 1923 r. w Ostrowcu urodził się Tadeusz Religa „Orlicz” – przedwojenny harcerz, żołnierz Szarych Szeregów i ZWZ-AK, z zawodu geodeta, z zamiłowania fotograf i filmowiec- amator.

W 1934 r. wstąpił w szeregi Związku Harcerstwa Polskiego ucząc się w Szkole Zawodowej dla Rzemieślników (jego ojciec był cenionym rymarzem). 1 września 1939 roku znalazł się w drużynie, która miała ochraniać ostrowiecki dworzec kolejowy, pełnił służbę obserwacyjną na dachu Liceum im. Joachima Chreptowicza (obecnie III Liceum im. W. Broniewskiego przy ul. Sienkiewicza). W drugiej połowie listopada 1939 r. wstąpił do tajnej organizacji harcerskiej i zaprzysiężony w kwietniu 1940 r. stał się członkiem „Szarych Szeregów”. Potem został żołnierzem Związku Walki Zbrojnej. Przyjął pseudonim „Orlicz”. Z początkiem czerwca 1940 r. przystąpił do organizowania swojej drużyny, która po paru tygodniach złożyła przysięgę. Pod koniec 1940 r. niespełna 18-letni Tadeusz Religa został wytypowany do konspiracyjnej szkoły podchorążych. Po jej ukończeniu w listopadzie 1941 r. został awansowany na kaprala podchorążego. W tym czasie w domu Religów powstała skrzynka kontaktowa obsługująca Podobwód ZWZ Ostrowiec, która przyjmowała łączników wraz z zakwaterowaniem z Krakowa, Radomia, Warszawy i innych miejscowości.”Orlicz” był wykonawcą programu wywiadowczego polegającego na obserwowaniu ruchów wojsk niemieckich. W tym celu pozyskiwał dokładne dane od obserwatorów rozmieszczonych w różnych częściach miasta. W 1942 r. został skierowany na prace przymusowe roboty w Rzeszy, ale uciekł z obozu w Częstochowie i wrócił do Ostrowca Świętokrzyskiego. Po powrocie awansował na stopień komendanta tzw. roju czyli hufca Szarych Szeregów przy Zakładach Ostrowieckich. Dwa lata później wraz z bratem trafił do niemieckiej fabryki samochodów w Chemnitz w Saksonii.

W roku 1968 Tadeusz Religa nawiązał kontakt zbyłymi żołnierzami Armii Krajowej służącymi w oddziałach partyzanckich „Potoka” oraz „Ponurego”,i „Nurta”. Brał czynny udział w spotkaniach, zabierając ze sobą bogatą dokumentacje zdjęciową i filmową. Po spotkaniu ze swoim dowódcą Stanisławem Jeżewskim „Cisem” postanowił, że będzie upamiętniał ważne wydarzenia związane zhistorią AK. Jego zdjęcia ukazywały się w licznych biuletynach i książkach. Był inicjatorem wielu uroczystości oraz inicjatorem umieszczania w miejscach pamięci narodowej tablic pamiątkowych i pomników. To z jego inicjatywy pojawiły się m.in. tablice poświęcone żołnierzom obwodu opatowskiego w kolegiacie świętego Michała Archanioła w Ostrowcu Świętokrzyskim,czy obelisk na Piotrowym Polu, miejscu gdzie w 1944 roku odbyła się jedna z najbardziej krwawych walk żołnierzy AK z oddziału „Potoka” z wojskami niemieckimi. W latach 70. Tadeusz Religa dokumentował spotkania komendanta okręgu radomsko-kieleckiego AK pułkownika Wojciecha Borzobohatego z żołnierzami z oddziału, a następnie Antoniego Hedy „Szarego” na Gutwinie oraz w Jeleńcu. Jego zdjęcia między innymi z pogrzebu majora Jana Piwnika Ponurego na Wykusie w 1988 roku pojawiają się do dziś w licznych publikacjach, podobnie jak z corocznych uroczystości w Woli Grójeckiej. Zachowały się tysiące fotografii i liczne nagrania filmowe autorstwa Tadeusza Religi.

Za swoją wojenną i powojenną działalność Tadeusz Religa otrzymał m.in. Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyż Armii Krajowej, Krzyż
Partyzancki, Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939, Krzyż za Zasługi dla ZHP z Rozetą i Mieczami, Medal Wojska Polskiego (trzykrotnie), Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 oraz Medal Pro Memoria. Zmarł 14 listopada 2016 r. w Ostrowcu Świętokrzyskim w wieku 93. lat.

Zdjęcie – Grzegorz Religa