🏫 Kiedy dziecko idzie do szkoły, jest wypełnione ciekawością i nadzieją.

Wyobraża sobie lekcje, cieszy się, z nowego tornistra. Mały uczeń myśli o tym, JAK to będzie, a nie o tym, JAKI BĘDZIE w szkole.

Niesamowite jest jednak to, jak ⏰ szybko dziecko zaczyna być uważne na sygnały oceniające. Na informacje o tym, jakie jest. Począwszy od porównywania plecaków i piórników, po porównanie, ile pochwał dostało od nowej pani.

Dzieci błyskawicznie orientują się, kto jak radzi sobie z 📝 zadaniami szkolnymi.

Mali uczniowie odbierają te sygnały i tworzą nieświadome, wewnętrzne systemy przekonań na temat swoich zdolności, swojej ważności, przydatności itd.

Te systemy dziecięcych przekonań nazywamy ➡️ rolami, bądź maskami. Poniżej kilka ważnych refleksji na temat dziecięcych ról. 🎭

🔵 Role chroniące.

Mówiąc bardzo schematycznie – dziecko, które dobrze radzi sobie na starcie w szkole, to dziecko, które z łatwością wykonuje polecenia.

👉 Wszelkie instrukcje są dla niego zrozumiałe i spełnia oczekiwania nauczyciela.
👉 Sprawnie czyta i liczy.
👉 Wykazuje postępy, za które otrzymuje pozytywne wzmocnienia, co zachęca je do systematycznej pracy.
👉 Nie wstrzymuje tempa pracy grupy.
👉 Bez problemu odwzorowuje materiał z tablicy wpisując go do zeszytu.
👉 Najczęściej znajduje się w roli „radzącego sobie w szkole”, „zdolnego”, „dziecka bezproblemowego”, „dobrego ucznia”.

Te role, można nazwać chroniącymi. Możliwość wejścia w te role, daje olbrzymie zyski – akceptację, pozytywne informacje zwrotne, uwagę i nagrody, podniesienie rangi w szkole i w domu i wiele innych.

Są to role pożądane, gdyż przynoszą odprężenie rodzicom i nauczycielowi. Są traktowane jako oczywista powinność dziecka.

Niestety, nie wszystkie dzieci mogą tę rolę grać.

🔵 Nie chcę zniknąć…

Te oczekiwane przez wszystkich role chronią przed innymi rolami.
Takimi, które odcinają dziecko od zasobów od intelektualnych, które obniżają pozytywną samooceną i które mogą „wepchnąć” je w destrukcyjne zachowania.

W szkole dość szybko zarysowuje się pewien podział na dzieci, które sobie radzą te, które sobie nie radzą.

Te „nie radzące sobie”, by nie zniknąć, nie stać się niewidzialnymi, szukają przestrzeni, w której będą zauważone. Aby to osiągnąć mogą zacząć zachowywać się w sposób nieaprobowany przez nauczyciela, inne dzieci czy rodziców.

🔵 Ten, który sobie nie radzi.

Poszukiwanie miejsca na zaistnienie, jest naturalną, wewnętrzną i nieświadomą potrzebą dzieci. Ich wewnętrzna mądrość sprawia, że zawsze znajdą taką rolę, dzięki której będą zauważane przez panią w szkole. Nawet jeśli przyniesie to pewien rodzaj cierpienia psychologicznego.

“Pani nie chwali mnie za to, że sobie radzę, ale często zwraca mi uwagę, troszczy się, kiedy się uderzę lub martwi się, bo nikt mnie w klasie nie lubi”. Możliwości jest mnóstwo.

Gdy jakieś zachowania przyniosą efekt, zachęca to dziecko, do ich powtarzania.

🎭 Tak rodzą się inne role (tzw. role niszczące) – błazna klasowego, łobuza, dziecka niedbałego, tego, które się wycofuje, zamkniętego w sobie, które bezczelnie się odzywa, zalęknionego, biedactwa, chorowitego.

Do wejścia w rolę popycha dzieci lęk przed byciem niewidocznym, bezsilność i obniżające się poczucie własnej wartości. Konfrontacja z tym, że nie są adekwatne do oczekiwań. Bycie „nikim” też sprawia, że też jestem kimś w klasowej mozaice.

Skutki odgrywania takich ról, oprócz pozornych korzyści, są często bolesne i dla dziecka i dla rodziny. 🙁 Rodzice mówią, że czasem serce im pęka widząc, jak zmienia się ich pociecha i trudno im zrozumieć, że tak zdolne i „dobrze zapowiadające się” dziecko marnuje swój potencjał.

➡️ Im wcześniej zauważymy tendencje do „wchodzenia” w pewne role przez dziecko, tym sprawniej możemy zapobiec usztywnieniu się tej roli. To, co można z pewnością zrobić w takiej sytuacji, wymieniamy poniżej. ⤵️

🔵 Propozycje działań, które mogą pomóc dziecku poszerzać doświadczenia o nowe pomysły na role:

1️⃣ Warto jest znaleźć nowe, kolejne, środowisko, w którym dziecko może spróbować innych różnych ról (np. harcerstwo). Mogą to być również zajęcia dodatkowe, gdzie zwraca się uwagę na pracę nad zasobami dziecka i konfrontuje z zadaniami. Miejsce, gdzie może odnosić sukcesy, a jego wysiłek i talenty znajdują docenienie.

2️⃣ Pomocnym może być wyposażenie dziecka w techniki pracy umysłu, które mogą pomóc mu dobrze radzić sobie w szkole.

3️⃣ Praca z terapeutą w kierunku podejmowania innych zachowań i pracy nad samooceną również może okazać się korzystna.

4️⃣ Dobrze jest w tym zakresie ściśle współpracować z wychowawcą (najbardziej efektywnie w nauczaniu zintegrowanym).

5️⃣ Duże znaczenie będzie miało również równolegle zaopiekowanie się obszarem poczucia bezpieczeństwa dziecka w domu. Najcenniejsze co może podarować rodzina, to przekonanie, że bez względu na zachowania, dziecko jest kochane i akceptowane, a jego system zachowań jest „oddzielany” od jego tożsamości.

➡️ Zaopiekuj się dzieckiem i zadbaj o to, by role się nie utrwaliły, a dziecko nie przyzwyczaiło się do noszenia tego kostiumu jako jedynego, które ma.

Jeśli potrzebujesz wsparcia skorzystaj z zajęć w Akademii Nauki, które pozwalają dzieciom odkrywać swoje talenty i mocne strony w przyjaznym i otwartym środowisku, gdzie czują się bezpiecznie. 🙂

Więcej informacji znajdziesz na stronie:
📍 https://ostrowiec.akademianauki.pl/dni-otwarte-2022/