Poprzedni artykuł z tej serii można zobaczyć pod tym linkiem: 30 fotografii Dorothei Lange, cz. 1.
Dust Bowl – wielka susza
W 1936 dramat Wielkiego Kryzysu w USA zbiegł się z wielką suszą – tzn. Dust Bowl („Miska Pyłu”). Był to okres kilku lat (szczególnie lata 1934, 1936, 1939-1940), w czasie gdy silne burze piaskowe, a następnie dotkliwa susza, mocno zniszczyły rolnictwo.
Dust Bowl był jednym z głównych tematów reportaży fotograficznych Dorothei Lange, była też tematem powieści Winogrona gniewu Johna Steinbecka (1939) czy twórczości muzycznej Woody’ego Guthrie.
Obszar występowania Dust Bowl to przede wszystkim północny Teksas, Oklahoma, oraz sąsiednie Nowy Meksyk, Kolorado i Kansas. Regiony te są trudne w uprawie. Co prawda w wilgotnych latach żyzna gleba zapewnia obfite plony, ale z kolei bardzo słabe w suchych latach. W czasie eksploracji Wielkich Równin obszar ten uznano za niezdatny do upraw w stylu europejskim, określono go Wielką Pustynią Amerykańską.
Rząd amerykański zachęcał do osadnictwa na tych terenach, przyznając osadnikom poprzez Ustawę o Gospodarstwach Rolnych z 1862 r. 65 hektarowe działki, tzw. „ćwiartkowe”, na początku XX w. zwiększone nawet do 260 ha na niektórych terenach – np. w zach. Nebrasce. Wkrótce nastał niezwykle mokry okres, co dało złudne przekonanie, że tak już będzie zawsze („deszcz podąża za pługiem” – rain follow the plow – była to teoria bardzo popularna wtedy w zachodnich stanach, a także Australii).
Rewolucja bolszewicka spowodowała wzrost cen zboża i zmniejszyła podaż. W efekcie farmerzy w USA zaczęli zwiększać obszar upraw (nawet 2-3 krotnie), jednocześnie zachowując bardzo prymitywną technologię upraw, m.in. głęboką orkę, co wkrótce miało stać się przyczyną erozji gleby na bardzo dużą skalę.
Lata 1920. były jeszcze w miarę znośne – wilgotne lato i łagodne zimy. Jednak 1930 przyniósł początek susz. Wysokie temperatury tak zniszczyły glebę, że zmieniła się ona w konsystencję pudru. Silne wiatry kontynentalne spowodowały jej zerwanie i dały w efekcie potężne burze piaskowe, które przenosiły drobny piasek na wschód. W maju 1934 potężna burza piaskowa zabrała z obszarów rolniczych i zrzuciła na Chicago ok. 5500 ton pyłu. 14 kwietnia 1935 r. znany jest jako „Czarna Niedziela”, gdy na całym obszarze Wielkich Równin od Kanady po Teksas wystąpiło 20 ogromnych burz piaskowych – „czarnych śnieżyc”. Zmieniły one dzień w noc – było ciemno. Reporter Robert E. Geiger był wtedy w Boise City w Oklahomie. W jego relacji po raz pierwszy został użyty termin Dust Bowl (wymyślił go Edward Stanley podczas przepisywania historii Geigera).
Exodus
Katastrofa utraty wierzchniej warstwy gleby na plantacjach doprowadziła do powszechnego głodu i biedy. W efekcie nastąpił exodus z Teksasu, Oklahomy i okolicznych regionów. 500 tys. ludzi pozostało bez dachu nad głową. Innym banki przejęły hipoteki, jeszcze inni po prostu czuli, że nie mają innego wyjścia i ruszyli na zachód. W latach 1930-1940 tereny te opuściło ok. 3,5 mln ludzi.
Łukasz
dla mnie buszowanie w tych zdjęciach jest niezwykła przygodą 🙂 po takim seansie chodzę potem parę dni z tymi zdjęciami w głowie (każde te 30 zdjęć wybieram z jakichś 300-500, co wraz z opisami zajmuje mi jakieś 3-4 godziny, ale wolę to, niż np. zrobić sobie jakiś nocny seans, z dwojga to jest dla mnie pożyteczniejsze, inaczej zaczynam patrzeć na świat zza własnego aparatu; ))
Jan
Kryzysy są różne, ich powody czasami są naturalne, ale związane z tymi kryzysami dramaty zazwyczaj dotyczą tych najbiedniejszych, a przez kryzysy stają się najliczniejsi.
Łukasz
@radek zapraszam do lektury