SUBKULTURY MŁODZIEŻOWE

Termin ,subkultura” W literaturze socjologicznej (zwłaszcza amerykańskiej) to wyodrębnione wedle różnychkryteriów element systemu społecznego. Subkulturą nazywano grupę etniczną, religijną, nawet zawodową. Mówi się więc o subkulturze amerykańskich Murzynów, subkulturze zielonoświątkoców czy subkulturze maklerów giełdowych. Idąc tym tropem można też mówić o subkulturze uczniów czy harcerzy. W takim ujęciu subkultura byłaby segmentem kultury i nie podlegałaby wartościowaniu na niższe — wyższe, gorsze — lepsze. Jedyną, choć poważną wadą tego typu definicji jest to, że nie wskazuje ona na żadne specyficzne cechy danej grupy. Według Barbary Szackiej w książce pt: „wprowadzenie do socjologii” pojęcie Subkultura to „określenie wzorów zachowań występujących w niewielkich „zbiorowościach” , które dzięki odmienności tych wzorów wyodrębniają się w ramach szerszych społeczeństw” Natomiast w słownikach i encyklopediach znajdziemy następujące wyjaśnienie tego terminu Subkultura (z łaciny sub — pod + cultura — uprawa, kształcenie), podkultura, pojęcie odnoszone najczęściej do zjawisk składających się na kulturę młodzieżową. Jej specyficznymi cechami są: spontaniczność, opozycyjność w stosunku do „kultury dorosłych”, zanegowanie kultury dominującej w społeczeństwie, odrzucenie wartości dorosłych, stworzenie własnych wzorów zachowań, podkreślanie odrębności poprzez język (żargon) i charakterystyczny wygląd. Uważa się, że subkultura jest wstępną fazą procesu, którego wynikiem jest kultura alternatywna Alternatywa- „sytuacja wymagająca dokonania wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości” Niezmiernie Ciekawym zjawiskiem jest Interakcja. Interakcja – „dynamiczna zmienna sekwencja wzajemnie zorientowanych działań partnerów, którzy modyfikują swoje działania w zależności od tego co robi lub mówi ten drugi” Jednak w tym przypadku trzeba mówić o interakcji regularnej. „Występuje ona wtedy, gdy pojedyncze interakcje układają się w jakiś czasowy rytm, powtarzają w pewnych określonych momentach” Analizując termin interakcji opisany przez Prof. Piotra Sztąpkę możemy dojść do wniosku, iż jednostki wchodzą w interakcje między sobą tworząc grupy przyjaciół, społeczeństwo i w końcu subkultury jest ona regularna ponieważ grupy takie spotykają się na koncertach, osiedlach, pubach, domach, I pubach ponadto układa się w rytm żyją oni od spotkania do spotkania, od koncertu do koncertu. interakcja pomaga zawiązać pewną więź między jednostkami poznać się lepiej. Zatem nasuwa się na myśl pytanie czym Podkultury młodzieżowe różnią się od pozostałej młodzieży? Otóż „Podkultury młodzieżowe różnią się od pozostałej młodzieży oraz społeczności dorosłych wieloma cechami, m. in. Preferują i stosują właśnie w różnych interakcjach społecznych: • własny styl życia o odrębnym systemie wartości, a także założeniach ideologicznych; • odmienne wzorce osobowe stanowiące obiekty naśladownictwa oraz szczególne przedmioty kultu i czci; • odrębne normy i sposoby postępowania, które w wielu przypadkach wyrażone są działaniami bulwersującymi opinię publiczną, a nawet budzącymi strach i panikę wśród ludzi; • inny, często ekstrawagancki styl ubierania się, uczesania i makijażu; odmienną ekspresją emocjonalną, w tym muzyczną, czasem taneczną lub literacką wspieraną wydawaniem własnych gazetek itp..” Niekiedy w grupach podkulturowych występuje zjawisko tzw. myślenia grupowego, które ma decydujący wpływy na zachowanie się grupy

Charakterystyczne cechy tego zjawiska to:

zbiorowe racjonalizowanie działalności grupy, co pozwala tej grupie odrzucać wszelkie dane, które są sprzeczne z decyzją,

niepodważalna wiara w przyrodzoną moralność grupy (dobre jest to, do czego dąży nasza grupa),co prowadzi tę grupę do ignorowania moralnych następstw decyzji.

Ciekawym zjawiskiem kulturowym w odniesieniu do Subkultur była kontestacja.

Kontestacja wyrosła z buntu młodzieży w krajach kapitalistycznych. Bunt ten mieszczący się w swej początkowej fazie w granicach konfliktu pokoleń, przekształcił się w połowie lat sześćdziesiątych w zróżnicowany wewnętrznie ruch społeczny, skierowany przeciw aparatom władzy i środkom manipulacji. W ruchu tym ujawniły się silne tendencje do zakwestionowania z zmiany całej uwarunkowanej historycznie sytuacji współczesnych ludzi, w jej wymiarach ekonomicznych, społecznych i kulturowych. inaczej mówiąc „Kontestacja jest odmową uczestnictwa w zastanej rzeczywistości społecznej. Jest ona zjawiskiem uniwersalnym, skierowanym na zmianę kultury oraz wyrażającym protest przeciw zastanym normom i wartościom.

Kontestacja dzieli się na zasadnicze grupy:

Kontestacja bierna- „polegała na ignorowaniu i nieprzestrzeganiu wzorów kulturowych, a nie na ich niszczeniu „
Kontestacja czynna- „polega na aktywnym, celowym przeciwstawieniu się kulturze tradycyjnej po przez niszczenie jej elementów”
Kontestacja indywidualna i grupowa- autor opisuje w tym pojęciu dwóch młodych hipisów demonstrujących swoje niezadowolenie z powodu wojny Izraela z Państwami Arabskimi •Kontestacja innowacyjna i konserwatywna- „Kontestacja innowacyjna wyróżnia się negatywnym stosunkiem do konkretnej kultury a nie kultury w ogóle” natomiast Kontestacja konserwatywna „stanowi reakcje wtórną na kontestacje innowacyjną”
Kontestacja radykalna(inaczej totalna) i umiarkowana (częściowa)-” Kontestacja totalna skierowana jest przeciwko jednej wartości, normie czy instytucji lecz ma na celu negacje całego systemu kultury”, natomiast kontestacja częściowa „odrzucenie nie całego systemu kultury lecz jedynie poszczególnych jej elementów”

Jak odróżnić subkultury od siebie?

Do tego celu służą nam cztery podstawowe elementy odróżniające grupy młodzieżowe:

1 .założenia ideologiczne 2.obyczajowość

Image
aktywność twórcza

DLACZEGO WIĘC MŁODY CZŁOWIEK PRZYSTĘPUJE DO SUBKULTUR?

Każdy wcześniej czy później przechodzi przez ten stan, który psychologia określa mianem „młodzieńczego buntu”. Rozpoczyna się on mniej więcej ok. 13 roku życia i trwa aż do momentu osiągnięcia pełnej dojrzałości (ok. 18-25 rok życia), chociaż u niektórych pojawia się znacznie później, co wiąże się ściśle z indywidualnym rozwojem emocjonalnym i społecznym, oraz osobowością człowieka. W sytuacji niepewności i zagubienia młodzież potrzebuje oparcia o osoby, które nie byłyby zagrożeniem dla jej autonomii. Grupą odniesienia staje się wtedy w sposób automatyczny mała grupa rówieśnicza. Młody człowiek znajduje tu nie tylko wartości, normy i wzory zachowania regulujące jego życie, ale znajduje również swoje miejsce. On, który w domu traktowany jest jako dziecko, w szkole jako uczeń, tu jest kimś, kto się liczy na równi z innymi. Przynależność do grupy nie tylko zaspokaja potrzeby psychiczne, ale poprzez podejmowanie określonych ról pozwala jednostce na wyrobienie w sobie aktywności, samodzielności, odpowiedzialności a także umiejętności współdziałania i współżycia z innymi. Zatem każdy młody człowiek potrzebuje grupy, która umożliwiłaby mu zrealizowanie potrzeby przynależności, akceptacji i uznania, szuka tzw. grupy autentycznej. Należą do nich grupy nieformalne; wśród których ogromną popularnością obecnie cieszą się grupy nazywane subkulturami bądź podkulturami młodzieżowymi. Specyficzne dla tego wieku są kryzysy psychiczne spowodowane błędami wychowawczymi w rodzinie i w szkole. Okres młodzieńczy to odkrywanie wielorakich wartości człowieka i świata. To wiek marzeń, kryzysu i konfliktu, trudnej adaptacji wrastania w życie społeczne. W sferze moralnej następuje zjawisko kryzysu świadomości, zachwiania wielu uznanych norm, zaostrzenia się konfliktów ze światem dorosłych. Z młodzieńczej wrażliwości, która nie znosi podporządkowania, wynika radykalizm działania. Krytycyzm wobec świata dorosłych sprzyja formowaniu się kontestacyjnych postaw Sprzyja też formowaniu się subkultur.

Pragnę przybliżyć państwu społeczności subkulturowe. Najczęściej spotykane i najbardziej znane subkultury to:

Punk

Pierwsze grupy punków (z języka angielskiego „śmieci”) pojawiły się w latach 70 – tych w Anglii. Młodzież tego kręgu uważa, iż należy żyć tak, by nie czynić szkód innym. Z drugiej strony negują otaczającą rzeczywistość i to w sposób agresywny. Propagują miłość w obrębie grupy, wobec osób spoza grupy stosują agresję. Charakterystyczny jest ich stosunek do muzyki, w której się „spełniają”, i z której czerpią natchnienie. Stworzyli własny gatunek muzyki „punk – rock” oparty na spec>Vicznym zestawie gitar i wysokim piskliwym śpiewie. Pod wpływem muzyki dopuszczają się aktów agresji. W wyglądzie zewnętrznym charakterystyczny jest ich ubiór. Najczęściej jest to stara, podarta, brudna odzież, duże buty, skórzana kurtka ozdobiona ćwiekami, ciemne okulary. Agrafki wpięte w nosy lub uszy mają świadczyć o ich naznaczeniu. Brudne włosy są układane w różne fryzury.” Najczęściej „włosy z przodu głowy mają na wysoki „czub” lub jeż wystający z wygolonej po bokach głowy.”

Skinhead (skini)

„Skinhead w języku angielskim oznacza: skóro-głowi lub ogolone łby (skin – skóra, head – głowa).

Pojawili się oni w latach 60 – tych w Anglii. Uważają świat za okrutny, bezlitosny. Twierdzą, że w takim świecie musi dominować ból i cierpienie. Są zwolennikami poglądów, iż siłą pięści i ciężkich butów można zmienić świat. Agresją wyładowują na demonstracjach, manifestacjach, różnych ,zadymach”. Są rasistami, nienawidzą ludności kolorowej, Żydów i komunistów. Chętnie, dla dodania sobie odwagi sięgają po alkohol, środki odurzające. Od innych ruchów wyróżniają ich: ogolone głowy, wytatuowane swastyki, znaki „SS”, ciężkie, nabite ćwiekami buty, czarne kurtki, gumowe szelki, agresywne zachowanie przejawiane dla zademonstrowania swojej siły i odwagi.

Metalowcy

I ani muzyki metalowej tworzy społeczność, której rdzeniem zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych są biali, pochodzący z niższych i średnich klas społecznych młodzi ludzie. Metalowcy potwierdzają swoją przynależność do tej subkultury bądź sceny heavy metalowcj grając w zespołach metalowych, uczęszczając na koncerty, kupując albumy metalowe, wymieniając się nagraniami, czy przez aktywność na stronach internetowych o tematyce heavy metalowcj.

długie włosy, skórzane kurtki, naszywki z nazwami ulubionych zespołów pomagają w identyfikowaniu się członków lej subkultury. Klasyczny styl metalowców spotykany powszechnie w latach 80. to długie włosy, wąskie dżinsy, białe adidasy, dżinsowe kamizelki — katany, często z naszywkami ulubionych zespołów, oraz skórzane kurtki — „ramoneski”, na które często nakłada się dżinsowe kamizelki. Obecnie kurtki tzw: papy, długie włosy, kozia bródka, buty tzw gJany sięgające sporo nad kostkę ,czarny ubiór, plecaki(kostki) z naszywkami ulubionych zespołów.

Raperzy (hiphopowcy) …

podobnie jak punki nie akceptują rzeczywistości w jakiej muszą żyć. O ile jednak ci pierwsi odgrywają rolę obrażonych na wszystko i wszystkich, raperzy są bardziej praktyczni. Zbuntowani przeciwko mieszczańskim konwenansom, próbują nagiąć je do swoich potrzeb. A to w ich wydaniu oznacza wykorzystywanie na wszelkie sposoby „bogatych frajerów”. Największe skupiska raperów działają w blokowych, peryferyjnych dzielnicach wielkich miast, tzw. „sypialniach . Najłatwiej ich poznać po prowokujących strojach i wulgarnym słownictwie. Ich naczelnym hasłem jest niesforność i indywidualizm.

Rastafarianie

mają na głowach wielkie, wełniane czapki spod których wystają „dredy” czyli długie skudłacone włosy splecione w kilkadziesiąt wąskich „tulejek” lub warkoczyków. Noszą luźne stroje o barwach zielonej, żółtej i czerwonej (barwy narodowe Etiopii). W Polsce są jeszcze dość rzadko spotykani.Twierdzą, że świat opanowali faryzeusze, ludzie Babilonu, ukrywający się pod maską dobrych chrześcijan. Określenia te dotyczą polityków, urzędników, wojskowych, a niekiedy zwykłych ludzi. Świat Babilonu to według nich świat ludzi zła: nienawiści, przemocy, kłamstwa i

zdrady.

emo określa osobę emo jako bardzo emocjonalną, wrażliwą, nieśmiałą, zamkniętą w sobie, ponurą i cichą Ktoś przygnębiony i ze złamanym sercem Muzyka i poezja emo zawiera wiele odniesień do nieodwzajemnionej miłości i problemów emocjonalnych w związkach, styl ubierania emo charakteryzuje się noszeniem dżinsów rurek zarówno przez dziewczyny, jak chłopców, długie ukośne grzywki zaczesane na jedną połowę twarzy, na jedno lub oboje oczu, oczy zarysowane czarną kredką (obie płcie) z reguły czarne, proste włosy, wąskie t-shirty często z nazwami zespołów rockowych

Modsi

Charakteryzowali się pedantycznym sposobem ubioru, nienawiścią do edukacji, zainteresowaniem najnowszymi trendami mody oraz muzyką eksperymentalną. Często nosili bujne włosy – bądź to ścięte na sposób „studencki”, bądź też ułożone w ekstrawaganckie fryzury. Lubili szokować pełnym jaskrawych barw, krzykliwym i prowokującym wyglądem.

Goci

Gotyk jest dość trudny do scharakteryzowania, członków tej subkultury cechuje pewien dystans do świata, werbalne uwielbienie śmierci, namiętna czasem i romantyczna postawa życiowa. Bardzo długo wyznacznikiem wyglądu osób z nim związanych była wszechobecna czerń w ubiorze i dodatkach, obecnie mieszana z innymi kolorami takimi jak np. czerwień czy fiolet Subkultura gotycka jest postrzegana jako „mroczna” i dla osób z zewnątrz często niezrozumiała. Często wśród gotów ukazuje się zainteresowanie okultyzmem (Okultyzm, wiara w istnienie tajemnych sił w przyrodzie i w człowieku oraz ogół związanych z nimi praktyk, których celem jest wykorzystanie ich dla dobra człowieka lub też wywarcie wpływu na ludzkie zachowania i przebieg zdarzeń w przyrodzie. Badaniami zjawisk okultystycznych zajmuje się parapsychologia.) dlatego też W powszechnej opinii króluje stereotyp wiecznie zasmuconego, samookaleczającego się gota. Ponadto wielu ludzi błędnie utożsamia subkulturę gotycką z satanizmem. W rzeczywistości goci mimo swej fascynacji mrokiem nie mają nic wspólnego z kultem szatana.

Na zakończenie chciałbym przedstawić państwu wyniki ankiety którą przeprowadziłem w obrębie społeczności internetowej dotyczyła ona pytań takich jak:

Do jakiej subkultury należysz?
Punk »»»»»20%
Hip-Hop »»»»12%
Rastafarianin »»10%
Skinhead »»»>8%
Technoman »»>4%
Satanista »»»>2 %
Hipisi »»»»»2%

Innej »»»»»42%

(w terminie innej znalazły się takie subkultury jak Goci 9.5%, metalowcy 33.3%,oraz stwierdzenia i z niektóre z subkultur w ogóle nie istnieją lub, że nie należą do żadnej co zadeklarowało 4,76 % badanych, jak wspomniałem wcześniej grupę badanych stanowiła społeczność internautów która wyniosła: 342 osoby) wiem, że ta mini ankieta nie da nam pełnego obrazu na temat subkultur ale chociaż uświadomi, że w każdej chwili możemy mieć do czynienia z jedną z osób należącej do którejś z nich.

Podsumowując wielkość i zróżnicowanie subkultur w Polsce jak i na świecie jest ogromne i nie ułatwia ich precyzyjnego scharakteryzowania ,aby odróżnić jedną grupę subkulturową od drugiej stosuje się założenia ideologiczne ,obyczajowość, Image i aktywność twórczą.

Nie powinniśmy kierować się stereotypami gdy spotkamy jedną z takich grup lub osób warto wtedy wiedzieć o nich parę przydatnych informacji by uniknąć nieporozumień jedynym wyjątkiem jest „subkultura” a raczej swego rodzaju sekta sataniści , którą należy potępiać

Literatura:

Pęczak Mirosław „Mały słownik subkultur młodzieżowych” Warszawa 1992 r. Barbara szacka „Wprowadzenie do socjologii” Warszawa 2003 r.

Piotr Sztompka „Socjologia” Wyd. „Znak „2006

“Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwa Europa.

Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena StadtmOller. ISBN 83-85336-Ji-i.

Rok wydania 1999

Jawłowska Aldona „Drogi kontrkultury” Warszawa 1975

Marian Filipiak „Od subkultury do kultury alternatywnej” Lublin 1999 r.

Mauricc Dcbcssc – „Psychologia dzicd/.ka” Warszawa 1996 r.

Oceń tekst: